Sport nie tylko dla zdrowych


SPORT NIE TYLKO DLA ZDROWYCH!

Sport i choroby pozornie się wykluczają. Osoby mające poważne kłopoty ze zdrowiem nie są skazane na to, by spędzić życie w fotelu. Mogą ćwiczyć, a nawet uprawiać niektóre dyscypliny sportu. Muszą tylko wiedzieć, jak to robić, by sobie pomóc, a nie zaszkodzić.
Jeśli jesteście sercowcami
Interniści, kardiolodzy i specjaliści medycyny sportowej są zgodni: aktywność fizyczna usprawnia działanie naszego systemu krwionośnego i przynosi mu bardzo wiele korzyści. Dotyczy to nie tylko serca zdrowego. Chorego również. Dlatego zwykle rekonwalescentom po zawale lekarze zalecają, by codziennie robili kilka prostych ćwiczeń. Usprawnią one i wzmocnią działanie tych części serca, których zawał nie dotknął. Jeśli pacjent będzie ćwiczył regularnie i stopniowo coraz intensywniej, jego organizm może osiągnąć wydolność sprzed zawału, a bywa, że i lepszą. Podobny dobroczynny wpływ ruchu obserwuje się w wypadku uszkodzenia zastawek, a także mięśnia sercowego. Regularny trening nie tylko usprawnia nasz układ krążenia. Wzmacnia także mięśnie, przyczynia się do lepszego funkcjonowania układu oddechowego i innych organów wewnętrznych ( dzięki lepszemu ich ukrwieniu ). Poprawia także odporność organizmu. Jest jednak warunek, który bezwzględnie trzeba spełniać: jeśli ćwiczenia mają służyć zdrowiu, należy je uprawiać regularnie i zgodnie z zaleceniami lekarza.
Sporty zalecane: jazda na rowerze i nartach śladowych ( po płaskim ), chodzenie, pływanie, ewentualnie wycieczki.

Sporty zabronione: wszelka aktywność fizyczna wykonywana gwałtownie, intensywnie i bez rozgrzewki, czyli łagodnych ćwiczeń wprowadzających. Nie wyskakujmy więc z samochodu czy autobusu od razu w adidasach i nie rzucajmy się w wir meczu. Unikajmy także skrajnych warunków klimatycznych : silnego mrozu, gorąca i wysokości. Żeby przystosować się do takich warunków, serce musi wykonać dodatkową pracę. Zrezygnujmy też z nurkowania !
Jeśli macie nadciśnienie
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca nadciśnieniowcom przede wszystkim stosowanie właściwej diety, ale już w drugiej kolejności systematyczną aktywność fizyczną. Aby przyniosła rezultaty - precyzują lekarze - trzeba się ruszać regularnie co najmniej 30 minut trzy razy w tygodniu minimum przez trzy miesiące. Zasad ta zwana "regułą trzech" dotyczy też ludzi stale biorących leki na obniżenie ciśnienia. Ruch wzmacnia ich działanie, ponieważ aktywność fizyczna tylko w pierwszej chwili może nieco podnieść ciśnienie, ale ostatecznie je obniża. Nadciśnieniowcy często mają w krwi zbyt wiele cholesterolu. Systematyczne i prowadzone przez dłuższy czas ćwiczenia w znacznym stopniu redukują jego ilość. Powodują też zmniejszenie (w wyniku spalania) ilości złego cholesterolu (LDL), zwiększając jednocześnie ilość dobrego (HDL).
Sporty nie zalecane: kulturystyka i korzystanie w nadmiarze z siłowni. Czy zauważyliście, jak często ćwiczący tam ludzie mają czerwone twarze? To dowód, że wzrosło im ciśnienie. Z tego samego powodu nie zaleca się również nurkowania. Gwałtowna zmiana ciśnienia pod wodą może mieć niekorzystne działanie m.in. na mózg.

Jeśli dokucza kręgosłup
W ogromnej większości przypadków regularne ćwiczenia mogą pomóc. Powinny przede wszystkim wzmacniać ciśnienie grzbietowe, lędźwiowe, a przede wszystkim mięśnie brzucha.
Ćwiczenia zalecane: pływanie na plecach, jazda na rowerze, a także niektóre ćwiczenia na siłowni i rozciągania. Te ostatnie pod warunkiem, że robimy je w pozycji leżącej i pod nadzorem specjalisty.
Sport dla kobiet w ciąży
Aktywność fizyczna zalecana w tym okresie życia kobiety zależy w znacznym stopniu od stanu jej zdrowia i nawyków sportowych. Jeśli do tej pory prowadziła siedzący tryb życia, rozpoczynanie w ciąży treningów byłoby niewskazane i niebezpieczne. Jeśli natomiast przez całe życie lubiła się ruszać, może kontynuować swój ulubiony sport. Pod warunkiem jednak, że będzie unikać nadmiernego wysiłku. Niewskazane są dyscypliny, przy których występuje zatrzymanie oddechu, w rodzaju nurkowania, ćwiczeń siłowych oraz wszystkie wywołujące zadyszkę. A także narażające na ryzyko wypadku: narciarstwo zjazdowe, sporty zespołowe. Od siódmego miesiąca ciąży należy zaprzestać wszelkiej aktywności sportowej.
Jeśli jesteście astmatykami
Badania wykazał, że regularnie uprawiany ruch wpływa korzystnie na osoby cierpiące na astmę. Muszą jednak koniecznie uzgodnić z prowadzącym lekarzem, w jaki sposób mogą to robić, by sobie pomóc, a nie zaszkodzić. Niektórzy będą musieli używać inhalatora, dla innych szkodliwe okaże się środowisko zbyt chłodne albo zbyt suche (góry). Jeszcze innym lekarz zaleci, by nie przekraczali określonego rytmu oddychania albo liczby uderzeń serca na minutę. Astmatycy zawsze powinni przeprowadzać długą - co najmniej dziesięciominutową - rozgrzewkę, żeby przygotować drogi oddechowe do czekających je wzmożonych zadań. sporty zalecane: podobnie jak w wielu innych chorobach można uprawiać pływanie (ale nie wszyscy będą mogli to robić na basenie z chlorowaną wodą). Pływanie pozwala m.in. uspokoić i uregulować oddech.
Jeśli jesteście cukrzykami
W wypadkach hiperglikemii (nadmiar cukru) zarówno insulinozależnej (wymagającej systematycznych zastrzyków insuliny), jak i tej, którą leczy się bez insuliny - sport jest bardzo zalecany. I to w formie zdecydowanie intensywnej (niektórzy cukrzycy biorą nawet udział w wyścigach kolarskich). Im bowiem większe spalanie (najpierw cukru, potem tłuszczu), tym lepiej. Oczywiście trzeba przedtem zasięgnąć porady lekarza.
Jeśli czujecie się zestresowani
W takiej sytuacji najtrudniej będzie podjąć decyzję, a potem systematycznie przez dłuższy czas uprawiać zajęcia sportowe. Jeśli to jednak zrobicie, , szybko odczujecie efekty. Wszystkie wymagające pewnego wysiłku zajęcia codzienne, jak pokonanie schodów, dźwiganie zakupów, dogonienie autobusu, sprawią Wam znacznie mniej kłopotów. Ale najważniejsze: każda działalność ruchowa zwiększa w mózgu ilość substancji zwanej endorfiną, która przyczynia się do lepszego samopoczucia, a nawet euforii.

Jeśli macie osteoporozę
Wiele lat temu dowiedziono, że aktywność wpływa na osłabione przez tę chorobę kości. Ze zrozumiałych przyczyn polecany jest jednak w takich wypadkach ruch "miękki". Sporty zalecane: marsze, pływanie, golf, spacery (w miarę możliwości nie po chodniku, lecz poza miastem, wśród drzew). Nie zaleca się uprawiania dyscyplin mogących narazić na kontuzje i złamania, jak narciarstwo zjazdowe, żeglowanie na desce, sporty walki.

Warto pamiętać, że:
• W trakcie ćwiczeń musimy świadomie korygować niektóre ruchy ciała. Lekarz ogólny, ortopeda, reumatolog czy fizykoterapeuta udzielą dokładnych wskazówek.
• Jeśli ćwiczenia sprawiają ból, przerwijmy treningi i poradźmy się specjalisty.
• Na korcie tenisowym, podczas spaceru, trzeba unikać zbytniego skręcania dolnej części kręgosłupa. Można to osiągnąć blokując ją za pomocą mięśni brzucha. Należy używać również dobrych butów i wybierać raczej korty ziemne, a nie te z utwardzoną powierzchnią.
• Nigdy nie wolno rezygnować z rozgrzewki.


Opracowała: BOŻENA ŚCIECHURSKA
na podstawie artykułu z Magazynu „Samo Zdrowie” nr 4/06